Cumhuriyet'in temellerinin atıldığı yer: Bigalı Köyü

Cumhuriyet'in temellerinin atıldığı yer: Bigalı Köyü

Ne kadar iyi de anlatılsa ne kadar güzel de resmedilse, duyguların tam anlamıyla yaşanması için bazı yerlerin havasını da solumak gerek. Tıpkı, 19. Tümen Komutanı Kurmay Yarbay Mustafa Kemal’in Çanakkale Savaşı’nda karargâh olarak kullandığı evin yer aldığı Bigalı Köyü gibi.

Bazı yerler vardır anlatılmaz yaşanır… Bazı yerler ise bizler pek bilmesek de gelecek nesilleri yaşatır, bir ülkeye can verir. İşte o yerlerden biri Çanakkale’nin Eceabat ilçesine bağlı Bigalı Köyü… Kurmay Yarbay Mustafa Kemal ve O’nun komutasındaki 19. Tümen askerlerine ev sahipliği yapan Bigalı, her evinin önünde asılı duran Türk Bayraklarıyla her an bu gururu tazeliyor. Yarbay Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Çanakkale Savaşı planlarını ve taktiklerini hazırladığı ev ise bugün müze konumunda, her gün ziyaretçilerini ağırlıyor.

Türk bayrakları sürekli dalgalanıyor

Bigalı toplam 70 haneden oluşuyor ve bu hanelerin tamamında 16 yıldır pırıl pırıl Türk Bayrakları asılı. İlk olrak ‘Tarihe Saygı Projesi’ kapsamında, OPET firmasınca restore ettirilen köydeki 70 evin duvarlarına 2006’da asılan Türk Bayrakları o tarihten sonra hiç inmiyor. Aksine Edirne’den Kars’a vatandaşların gönderdikleri yepyeni bayraklar yıprananlarıyla sürekli değiştiriliyor. Bayrakların yıpranma durumu gün aşırı kontrol ediliyor. Aynı, evlerin duvarlarında olduğu gibi sokaklardaki aydınlatma direklerine asılan Türk Bayraklarına da Bigalı Köyü sakinleri gözü gibi bakıyor.

El emeği göz nuru süs eşyaları

Köyün taş zeminli dar sokakları ise Bigalı kadınlarının el emeği göz nuru bez bebekleri ve süs eşyalarının satıldığı tezgahlarla dolu. Tahmin edebileceğiniz gibi, Çanakkale Savaşları anısına hazırlanan ahşap süs eşyaları, duvar tabloları ve bez bebekler yol boyunca ziyaretçilere adeta görsel bir şov sunuyor. Köy sakinleri yerli ve yabancı turistlerin, özellikle 18 Mart günüyle birlikte Bigalı’ya akın ettiklerini ve bu yoğunluğun okulların açıldığı tarihe kadar sürdüğüne dikkat çekiyor.

Restorasyon sırasında 200 asker çalıştı

Bigalı Muhtarı Cevdet Barış, köyün restorasyonu sırasında her gün 200 askerin görev yaptığını söyledi. O dönem evlere takılan Türk Bayraklarını bir daha hiç indirmeme kararı aldıklarını belirten Barış, “Muhtarlık olarak bayrakların bakımını üstlendik. Birkaç günde bir sokakları gezerek yıpranan bayrakları yenileriyle değiştiriyorum.” dedi. Barış ayrıca, köy halkının hediyelik eşya satarak aile bütçelerine katkıda bulunduğunu ifade etti.

Köyün nüfusu 100 kişiyi geçmiyor

Ancak, Bigalı da turistlerin bu ilgisine rağmen, Anadolu ve Trakya’daki birçok yerleşim noktasıyla aynı kaderi paylaşıyor. Köyün gençleri daha iyi kazanç edinmek ve kendilerine daha güzel bir yaşam sağlamak adına önce üniversite eğitimi için sonrasında ise iş için Bigalı’yı birer birer terk ediyorlar. Kalan nüfusun ana geçim kaynaklarından ikisini ise tarım faaliyetleri ve turizm oluşturuyor. Bigalı’nın yerleşik nüfusu ise şu sıralar 85 kişiden oluşuyor. Tabii ki köydeki Atatürk Evi (Müzesi) turizmin canlı olmasındaki en büyük etken. O zaman gelin şimdi de bu müzenin geçmişten günümüze yolculuğuna birlikte göz atalım.

Kurmay Albay Mustafa Kemal'in Bigalı'ya gelişi

26 Mart 1915 tarihinde 5. Ordu’nun genel ihtiyat tümeni olarak görevlendirilen 19. Tümen, Bigalı Köyü ve çevresine yerleşiyor. Yarbay Mustafa Kemal komutasındaki tümen, 25 Nisan sabahına kadar bölgede kalıyor ve tatbikatlar yapıyor. 19 Nisan günü tümeniyle köye gelen Kurmay Yarbay Mustafa Kemal Bey, cepheye hareket edene kadar bu köyde ve şu an müze olan evde misafir ediliyor. Şu an müzede, Mustafa Kemal Atatürk’ün çorapları, çarıkları, papyonu ve yeleği gibi özel eşyaları da sergileniyor. 

Köyün ismini 'Bayraklı Köy' olarak bilenler var

 Evlerin ve caddelerin bayraklarla donatılmasının fikir öncülerinin başında, 2006 senesinde 1. Ordu Komutanı olan İlker Başbuğ’un olduğu biliniyor. Tabii Türkiye’nin en büyük akaryakıt şirketlerinden biri olan OPET’in ‘Tarihe Saygı Projesi’ kapsamındaki dokunuşları da Bigalı Köyü’nün çehresini baştan aşağıya değiştiriyor. Şimdilerde, bayraklarla donatılmış olan Bigalı’nın adını unutup buraya ‘Bayraklı Köy’ diyenler bile var.

Atatürk evi ilk olarak 1973 yılında ziyarete açılıyor

Bugün, Atatürk Evi olarak bilinen müze, Yarbay Mustafa Kemal ve silah arkadaşları tarafından karargâh olarak kullanıldığı sırada köyün o zamanki muhtarı Hacı Hüseyin’e ait… 1969 yılında Çamyayla (Bigalı) Atatürk Müzesi Kurma Komitesi, bu evi Hacı Hüseyin’in varislerinden satın alıyor. Daha sonra da 1973 yılında müze olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ziyarete açılıyor. Müzenin restorasyonu 2018 senesinde Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından tamamlanıyor.

Köyün ismi için iki farklı anlatım söz konusu

Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı noktalardan biri olmakla birlikte, Bigalı’nın tarihi aslında çok daha eskilere dayanıyor.Köyün bilinen geçmişi 700 yıl öncesine kadar uzanıyor. Muhtemelen daha öncesi de var… Bigalı ismi ise Çanakkale’nin Biga ilçesinden çok sayıda göç almasıyla ilişkilendiriliyor. Eceabat Belediyesi’nde yer alan bilgiye göre ise köyün ilk ismi Boğalı’dır. Bu isim köyün kurucuları arasında yer aldığı düşünülen Ali Boğa’ya dayandırılıyor. Boğalı ismi ise zamanla Bigalı’ya dönüşüyor. Köyde yapılan tüm restorasyon çalışmaları işte bu tarihe ve dokuya uygun  bir şekilde gerçekleştiriliyor.

“Köyümüze gelip yeri öpenler var”

Bigalı Köyü Muhtarı Cevdet Barış ile Köprü Dergisi okurları için konuştuk. Cevdet Barış, köyün güncel nüfusunun 100’ün altında olduğuna dikkat çekerken, gençlerin ise büyük şehirlere kaçtığının altını çizdi. Atatürk Evi’nin köyün turizmine büyük katkı sağladığını ifade eden Barış, “İzmir, İstanbul, Ankara gibi şehirlerden devamlı köyümüze yönelik turlar düzenleniyor. Otomobilleri ile özellikle buraya gelen insanların sayısı da oldukça fazla. Buraları gördüklerinde hüzünlenen kişiler de azımsanmayacak kadar çok. ‘Ben mübarek topraklara geldim’ diyerek yeri öpenlere şahit oluyoruz.” ifadelerini kullandı.

Büyükçekmece ve Bigalı ilişkileri hep çok iyi oldu

Bigalı Köyü, bir süreliğine Büyükçekmece’nin kardeş köylerinden biri oldu. Büyükçekmece Belediyesi, cami duvarlarının temizliği, bayrak direklerinin değişimi gibi konularda Bigalı Köyü’ne destek olurken bir de köy içerisine çocuk parkı yaptırdı. Büyükçekmece Belediye Başkanı Dr. Hasan Akgün’ün dedesi de Çanakkale Savaşı’nda şehadet şerbeti içen isimler arasında. Bu nedenle Başkan Hasan Akgün, Bigalı Köyü’nden bir ev satın almış ve kapıya da şehit olan dedesinin ismini yazdırmış.

Dr. Hasan Akgün’ün, giriş kapısına dedesinin adını yazdırdığı Bigalı’daki evi.

Başkan Dr. Hasan Akgün Bigalı'da iftar yemeği verdi

Başkan Dr. Hasan Akgün Ramazan Ayı münasebetiyle geçtiğimiz Nisan ayında köyde Atatürk Evi’nin hemen yanı başında bir iftar yemeği verdi. Başkan Hasan Akgün konu ile ilgili olarak yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Bu yılki bir iftarımızı da 57’nci Alay’ın Karargahı’nın olduğu Eceabat Bigalı Köyü’nde yaptık. Arkamızda Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün heykeli ve Türk Bayrakları altında Atatürk Evi’nin hemen yanında yaptık. Çanakkale Destanı’nın yazılmasında Bigalı Köyü zaman zaman karargâh görevi görmüştür. Önemli olaylara tanıklık yapmıştır. Bu akşam bu mistik havada burada güzel bir iftar yaptık. Şehitlerimizi andık. Onlara dua ettik. Bu vatanın kurtarılmasında en büyük emeği olan 255 bine yakın şehidimizi, Çanakkale Kahramanlarını şükranla, minnetle anıyorum. Ruhları şad, mekanları cennet olsun. Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve onun silah arkadaşları Cumhuriyetin temelini 1915’te burada attı. Eceabat’ta, Conkbayırı’nda, Anafartalar’da attı. Hepsinin ruhları şad olsun.”

 

0 YORUMLAR

    Bu KONUYA henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yaz...
YORUM YAZ